Οι απρόσμενες συνέπειες της ανάγνωσης

Εκτύπωση

aprosmenes-synepeiesΚαλώς ήλθατε σ’ έναν κόσμο όπου τα βιβλία πρωταγωνιστούν σ’ ένα παιχνίδι ζωής και θανάτου.

«100 μεταξένια. Διπλά, λευκά φύλλα» – αυτό διαβάζω στα κίτρινα γράμματα του γαλάζιου κουτιού από χαρτομάντιλα που βρίσκεται στο γραφείο μου. Συναρπαστικό, ε; Αν ανήκα στη σέχτα των Λετόρων, όπως οι ήρωες του «Βιβλιοπωλείου των σκιών», αυτές οι φράσεις θα ήταν αρκετές για να δημιουργήσουν πονοκέφαλο στη μητέρα μου στο διπλανό δωμάτιο – ενδεχομένως και να την μετατρέψουν σε πειθήνια μαριονέτα μου, που θα πραγματοποιεί από δω και μπρος κάθε μου καπρίτσιο (αρκεί να θυμάμαι να της διαβάζω συχνά).

 

Γιατί οι Λέτορες έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν τους ανθρώπους απλά και μόνο με τη δύναμη της ανάγνωσης: Στα δικά τους χέρια, οποιαδήποτε τυπωμένη λέξη γίνεται ένα γεμάτο περίστροφο που μπορεί να στραφεί στον ακροατή, πυροβολώντας τον με συναισθήματα και απόψεις, έτσι ώστε, όταν η ανάγνωση τελειώσει, αυτός να νομίζει πως το να τους χαρίσει π.χ. το μεγαλύτερο μέρος της κινητής και ακίνητης περιουσίας του είναι κάτι ολότελα φυσικό. Βέβαια, οι Λέτορες είναι δυνατοί αλλά άκακοι: ρομαντικοί βιβλιόφιλοι που συναντώνται στα σκοτεινά σοκάκια και στα παλιά βιβλιοπωλεία της Κοπεγχάγης σε καθεστώς απόλυτης μυστικότητας, με στόχο όχι άλλον από το να ενισχύσουν την αναγνωστική τους εμπειρία, «παίζοντας» με τους χρωματισμούς ενός βιβλίου όπως κάποιος «παίζει» με τις ρυθμίσεις των μπάσων στο στερεοφωνικό του (προκειμένου να επιτύχει το βέλτιστο ηχητικό αποτέλεσμα). Οι «υπνωτιστικές» τους ιδιότητες δεν χρησιμοποιούνται, παρά μόνο για το καλό του συνόλου, π.χ. για να επηρεάσουν θετικά έναν πολιτικό που θεωρεί τα επιπλέον μαθήματα ανάγνωσης για τα παιδιά του δημοτικού χαμένο κόπο και χρήματα. Μέχρι που ο σημαντικότερος και πιο καλοπροαίρετος Λέτορας, ο Λούκα Καμπέλι (ιδιοκτήτης του παλαιοβιβλιοπωλείου Libri di Luca), δολοφονείται διαβάζοντας μερικές γραμμές από το «Operette Morali» του Τζιάκομο Λεοπάρντι… Κι έτσι αρχίζει η ιστορία. Ο πρωταγωνιστής του βιβλίου, ο εργασιομανής δικηγόρος Γιον Καμπέλι, δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με τα βιβλία – όπως τα τελευταία χρόνια δεν έχει ιδιαίτερη σχέση και με τον πατέρα του. Η δολοφονία του γερο-Λούκα, όμως, λειτουργεί ως καταλύτης για μια σειρά γεγονότων που υποχρεώνουν τον Γιον να επανεξετάσει όλη του την κοσμοθεωρία, τις αξίες του και όσα νόμιζε πως γνώριζε για τον εαυτό του και την οικογένειά του μέχρι εκείνη τη στιγμή. Με την αρωγή της Κατερίνας και του Ίβεσεν, βοηθών και αγαπημένων φίλων του πατέρα του, ο Γιον προσπαθεί να ξεσκεπάσει την αλήθεια σχετικά με τη δολοφονία του Λούκα, βάζοντας πλέον σε κίνδυνο και τη δική του ζωή. Ο συγγραφέας δομεί ένα σύμπαν επιβλητικό, στο οποίο οι «υπερφυσικές» δυνάμεις των ηρώων δεν είναι de facto, αλλά ενεργοποιούνται μόνο με την κατάλληλη φόρτιση κατά τη διάρκεια μιας ανάγνωσης. Η αλληγορία είναι σαφής: τα βιβλία μπορούν να δώσουν καινούργια ζωή – ή να την αφαιρέσουν. Πρέπει να προσεγγίζονται με σεβασμό και δέος και να μην «καταναλώνονται» αψήφιστα (μερικές φορές, μάλιστα, είναι πιο σοφό να μην «καταναλώνονται» καθόλου). Μαζί με τον σκεπτικιστή Γιον, καλούμαστε κι εμείς να ανακαλύψουμε με τον δέοντα σεβασμό και τρόμο την ηλεκτρική σχεδόν ενέργεια που μπορεί να κρύβει η ράχη ενός βιβλίου και τους κινδύνους που εμπεριέχει η περιγραφή μιας ιστορίας, να χάσουμε τον εαυτό μας μέσα της για να τον ξαναβρούμε, επιβεβαιώνοντας την πεποίθηση πως η ανάγνωση ενός βιβλίου είναι καθρέφτης που μέσα του αντικρίζουμε την ψυχή μας. Όμως, ο συγγραφέας δεν αναλώνεται σε άσκοπους λυρισμούς. Η γραφή του είναι άμεση, αδρή και η πλοκή προχωρά αβίαστα, κάνοντας το «Βιβλιοπωλείο των σκιών» ένα συναρπαστικό (αν και… βραχύβιο) ανάγνωσμα.

 

Δανάη Χριστοπούλου

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αστυνομικό μυθιστόρημα Ι

Αστυνομικό μυθιστόρημα Ι

Με νέες μορφές εγκλήματος καταπιάνεται το σύγχρονο αστυνομικό μυθιστόρημα.
Η αποκάλυψη της ταυτότητας του δολοφόνου έρχεται σε δεύτερη μοίρα.

H ελληνική καθημερινότητα θυμίζει αστυνομικό θρίλερ: Οι χολιγουντιανές αποδράσεις από τις φυλακές και τα συμβόλαια θανάτου, τα οικον...


Αστυνομικό μυθιστόρημα ΙΙ

Αστυνομικό μυθιστόρημα ΙΙ

Happiness is a Warm Gun

Ενας φιλόδοξος νέος δημιουργός πάσχει από διδακτισμό, αλλά δύο κλασικοί μάς αποζημιώνουν.

Δανείζομαι τον τίτλο από τους Beatles για τις σελίδες αυτές, ό...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Φεστιβάλ Αθηνών: Αυλαία στην Πειραιώς 260 με τέσσερις θεατρικές παραστάσεις

Φεστιβάλ Αθηνών: Αυλαία στην Πειραιώς 260 με τέσσερις θεατρικές παραστάσεις

Οι παραστάσεις του Φεστιβάλ Αθηνών στην Πειραιώς 260 ολοκληρώθηκαν για φέτος. Ξεχωρίσαμε και παρουσιάζουμε τέσσερις ελληνικές θεατρικές παραστάσεις.

Του Νίκου Ξένιου

...
«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

«Είδα το παρελθόν να επιστρέφει»

Για την ποιητική συλλογή του Διονύση Στεργιούλα «Καθόλου ποιήματα» (εκδ. Νησίδες) και την επανέκδοση της μοναδικής ποιητικής συλλογής της Ανθούλας Σταθοπούλου «Νύχτες αγρύπνιας» (εκδ. Οδός Πανός), με εισαγωγή του Διονύση Στεργιούλα.

...
Βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, μαρτυρίες: στο μυαλό ξεχωριστών ανθρώπων

Βιογραφίες, αυτοβιογραφίες, μαρτυρίες: στο μυαλό ξεχωριστών ανθρώπων

14 βιογραφίες, αυτοβιογραφίες και μαρτυρίες από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή + 1 βιβλίο με συνεντεύξεις ξεχωριστών προσώπων. 

Επιμέλεια: Στεφανία Τζακώστα

...