26 Σεπτεμβριου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:17:59:14 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΦΑΚΕΛΟΙ e-ΑΝΑΓΝΩΣΗ Στη μεθόριο επιστήμης και τέχνης

Στη μεθόριο επιστήμης και τέχνης

E-mail Εκτύπωση

methorioΗ διδασκαλία της λογοτεχνίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών είναι επιτακτική ανάγκη. Της Σοφίας Νικολαΐδου*

Ο ηλεκτρονικός υπολογιστής και το διαδίκτυο διαμορφώνουν ένα νέο είδος νεανικής αναγνωστικής κουλτούρας. Σε αυτήν πρωταγωνιστούν η εικόνα, η ταχύτητα, η μείξη και η πολυσυλλεκτικότητα. Ο ρόλος της λογοτεχνίας και της διδασκαλίας της στο νέο αυτό πλαίσιο μένει να προσδιοριστεί. Ένα καινούργιο νοητικό περιβάλλον σχηματίζεται, και η λογοτεχνία δεν μπορεί –και δεν πρέπει– να το αγνοεί (κάτι που ενίοτε συμβαίνει επιδεικτικά σήμερα). 

Παρά τις ισχυρές αντιστάσεις του μαθήματος, η χρήση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας ενδέχεται να αλλάξει τους τρόπους με τους οποίους παράγεται, προσλαμβάνεται –και συνεπώς διδάσκεται– η λογοτεχνία. Η τεχνολογία δεν εισάγει απλώς μια νέα τεχνική διάσταση στην επικοινωνία, όπως συχνά αναφέρεται. Εισάγει μια διαφορετική γλωσσική, κειμενική –και συνεπώς λογοτεχνική– πραγματικότητα. Το υπερκείμενο εγκαινιάζει τη ρητορική της πολυγραμμικότητας, σε αντίθεση με την κλασική αφήγηση. Τα υπερμέσα αναδεικνύουν στοιχεία της μορφής και της δομής του λογοτεχνικού κειμένου, τα οποία έμεναν αφανή στο τυπωμένο βιβλίο. Ακόμα περισσότερο: οι νέες τεχνολογίες εντάσσουν με εμφανέστερο τρόπο τον αναγνώστη στον μηχανισμό της διαμόρφωσης του λογοτεχνικού κειμένου.

Από τη φιλολογική προσέγγιση περνάμε στη δημιουργική γραφή και στην κατασκευή του λογοτεχνικού νοήματος

Η πρόταση για μια καινοτόμο, πιο ουσιαστική και πιο συμμετοχική αξιοποίηση των ΤΠΕ στη διδασκαλία της λογοτεχνίας μεταφέρει το κέντρο βάρους του μαθήματος από την ανασύσταση του γραμματολογικού πλαισίου και τη φιλολογική προσέγγιση του λογοτεχνικού κειμένου στη δημιουργική γραφή. Η αξιοποίηση του επεξεργαστή για λεκτικά και δομικά παίγνια μπορεί να αναδείξει τους τρόπους κατασκευής του λογοτεχνικού νοήματος. Η ισχυρή επικοινωνιακή δυνατότητα της τεχνολογίας, αν χρησιμοποιηθεί στη σχολική τάξη, ενδέχεται να δημιουργήσει μια (εικονική) μαθητική αναγνωστική κοινότητα. Στην περίπτωση αυτή, οι μαθητές εμπλέκονται σε αυθεντικές συνθήκες επικοινωνίας, παράγουν τόσο ως αναγνώστες όσο και ως δοκιμαζόμενοι συγγραφείς γλωσσικό υλικό και επικοινωνούν μεταξύ τους, έξω από τον περιορισμένο σχολικό χώρο και χρόνο, με κοινό αντικείμενο συζήτησης τη λογοτεχνία.

Με μια προϋπόθεση: Αν μετράμε τον σχολικό χρόνο με το χρονόμετρο, τέτοιες προσπάθειες δεν τελεσφορούν. Στην περίπτωση που οι μαθητές εργάζονται ομαδικά, διερευνούν μόνοι τους τις πηγές και παράγουν σκέψη και λόγο δικό τους, ο σχολικός χρόνος που απαιτείται είναι μεγαλύτερος. Η χρήση του σχολικού εργαστηρίου για τη διδασκαλία αντικειμένων διαφορετικών από αυτό της πληροφορικής σημαίνει «απώλεια χρόνου», με τη συμβατική έννοια του όρου. Όμως, ό,τι χάνουμε σε απόλυτους αριθμούς το κερδίζουμε σε εμβάθυνση. Αν δεν χρησιμοποιήσουμε το διαδίκτυο και τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές ως απλό δόλωμα της διδασκαλίας, αλλά ως συγγραφικό εργαλείο, ως τρόπο εισαγωγής των μαθητών στη έρευνα των πηγών και στην παραγωγή λόγου και, κυρίως, ως τρόπο μαθητικής εργασίας και συνεργασίας, θα αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία για τη διδασκαλία ενός τόσο σύνθετου διδακτικού αντικειμένου, μια διδασκαλία που αναπτύσσεται στη μεθόριο επιστήμης και τέχνης.

*Η Σ. Νικολαΐδου είναι συγγραφέας. Η μελέτη της «Λογοτεχνία και νέες τεχνολογίες. Από τη θεωρία στη διδακτική πράξη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος.

 
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Ε-readers

Ε-readers

Καταιγιστικές είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο των ψηφιακών αναγνωστών, συσκευών που προορίζονται για ανάγνωση βιβλίων και γενικότερα κειμένων, αλλά πολλές από τις οποίες συνδυάζουν και άλλες λειτουργίες, όπως το άκουσμα μουσικής και η οργάνωση αρχείων. Η βελτίωση της τεχνολογίας e-ink που κάνει την οθόνη να θυμίζει πλ...

«Ο Γουτεμβέργιος περνάει στο παρελθόν»

«Ο Γουτεμβέργιος περνάει στο παρελθόν»

Ο Άρης Πετρόπουλος χαρτογραφεί τις δυνατότητες προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων για συγγραφείς κι εκδότες στην ψηφιακή εποχή. Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

«Η σύγχυση για το ψηφιακό τοπίο δεν ε...

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

«Οι νέοι θα προτιμήσουν τα e-books»

Οι Έλληνες εκδότες επενδύουν στο ψηφιακό μέλλον. Της Ελπίδας Πασαμιχάλη

Ποιες είναι οι πολιτικές των Ελλήνων εκδοτών στο μεί...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
«Οι πράξεις των ζωντανών αξίζουν αμέτρητες προσεγγίσεις»

«Οι πράξεις των ζωντανών αξίζουν αμέτρητες προσεγγίσεις»

Του Κώστα Αγοραστού

Μια θεατρική πρεμιέρα, σε λίγες μέρες στην Αθήνα κι άλλη μία τον Δεκέμβριο στη Ζυρίχη θα έχει ο Γιάννης Σκαραγκάς. Το καινούργιο του βιβλίο με το κείμενο του θεατρικού του ...

Περιπέτειες του ιδιωτικού στη μεταπολιτευτική Ελλάδα

Περιπέτειες του ιδιωτικού στη μεταπολιτευτική Ελλάδα

Διήμερο επιστημονικό συνέδριο της Εταιρείας Σπουδών της Σχολής Μωραΐτη, στο Μέγαρο Μουσικής, με θέμα την σχέση του ιδιωτικού και του δημόσιου στην μεταπολιτευτική Ελλάδα, στις 13 & 14 Οκτωβρίου. 

Επιμέλεια: ...

Κινηματογραφικό εργαστήριο για μικρομηκάδες

Κινηματογραφικό εργαστήριο για μικρομηκάδες

Είστε σπουδαστής κινηματογραφικής σχολής, ηθοποιός, σεναριογράφος; Ασχολείστε επαγγελματικά με τον «χώρο», η απλώς λατρεύετε το σινεμά; Έχετε μια ιδέα για μικρού μήκους ταινία και θέλετε να πάτε γύρισμα "αύριο"; Δεν ξέρετε από πού να αρχίσετε, δεν ξέρετε πώς λειτουργεί το "σύστημα" ή με ποια σειρά γίνονται τα πράγμα...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube