x
Διαφήμιση

21 Ιανουαριου 2017

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ:00:00:00 GMT +2

Διαφήμιση
ΒΡΙΣΚΕΣΤΕ: ΚΕΙΜΕΝΑ ΔΟΚΙΜΙΑ-ΜΕΛΕΤΕΣ Καπιταλισμού εγκώμιον και άλλες σάτιρες

Καπιταλισμού εγκώμιον και άλλες σάτιρες

E-mail Εκτύπωση

dimou-390Δημοσίευση ενός αποσπάσματος από το βιβλίο του Νίκου Δήμου Καπιταλισμού εγκώμιον και άλλες σάτιρες που κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Πατάκη. 

Επιμ. Λεωνίδας Καλούσης

Πρόλογος στις Σάτιρες

Η σάτιρα είναι το αντίστροφο του λυρισμού – δεν την διέπει τρυφερότητα και αγάπη, αλλά οργή και μίσος. Η πρώτες μας πληροφορίες για τους γενάρχες της, τον Αρχίλοχο και τον Ιππώνακτα, είναι ότι οι στίχοι τους σκότωναν. Με την χολή του ο Αρχίλοχος ανάγκασε τον Λυκάμβη και τις κόρες του να απαγχονιστούν, ενώ την ίδια μοίρα είχαν ο γλύπτης Βούπαλος και ο αδελφός του όταν δέχθηκαν τα σατιρικά βέλη του Ιππώνακτα.

Ο σατιρικός είναι ίσως πιο ευαίσθητος κι από τον λυρικό – και γι αυτό η ευαισθησία του γίνεται πίκρα και οργή. Άλλωστε έχουμε μεγάλους λυρικούς που έγραψαν κορυφαία σάτιρα. Εκτός από τους δύο αρχαίους που αναφέραμε, ας θυμηθούμε τους πιο κοντινούς μας Σολωμό, Παλαμά, Βάρναλη, Καρυωτάκη, Σεφέρη.

Με ένα πράγμα δεν πρέπει να συγχέουμε την σάτιρα: με το ευθυμογράφημα. Το τελευταίο γράφεται για να σου φτιάχνει την διάθεση, να σε τέρπει. Η σάτιρα έχει αντίθετο σκοπό: να σε πονέσει, να σε μαστιγώσει, να σε εξοργίσει. Αν και, όπως έγραφε ο Σουίφτ, υπάρχουν μηχανισμοί άμυνας: «Η σάτιρα», έγραφε, «είναι ένα είδος καθρέφτη, όπου οι θεατές ανακαλύπτουν τα πρόσωπα των πάντων εκτός από το δικό τους».

dimou-satiresΈνα άλλο πρόβλημα έχει η σάτιρα. Είναι, συνήθως, επίκαιρη. Που σημαίνει ότι γρήγορα γίνεται ανεπίκαιρη. Πώς να καταλάβεις τον Αριστοφάνη αν δεν ξέρεις τα πρόσωπα που σατιρίζει; Ακόμα περισσότερο ισχύει αυτό για τους πορτρετίστες σκωπτικούς των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Στα επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας και τους μεγάλους Λατίνους (εκεί μας ξεπέρασαν οι Ρωμαίοι) Λουκίλιο, Μαρτιάλη, Πετρώνιο και κυρίως Ιουβενάλη, τα κείμενα είναι στοχευμένα. Αναφέρουν ένα όνομα: οι συγκαιρινοί ξέρουν ότι αυτός ο άνθρωπος ήταν φιλάργυρος, μέθυσος, κουτσός... κι έτσι όταν οι ποιητές τον ειρωνεύονται καταλαβαίνουν το γιατί. Οι εκδόσεις των αρχαίων σατιρικών είναι γεμάτες υποσημειώσεις που εξηγούν.

Αλλά και στους νεότερους υπάρχει το πρόβλημα. Πώς μπορείς να απολαύσεις τον «Ασμοδαίο» του Ροΐδη, αν δεν ξέρεις ποιος ήταν ο Βούλγαρης ή ο Σαρίπολος;

Αλλά δεν χρειάζεται να περάσουν χίλια χρόνια. Το 1977 έγραψα ένα στιχάκι (σελ. ΧΧ) για το πως ακόμα και οι Κνίτες κηδεύονται αμερικάνικα. Διότι τότε όλες μας οι νεκροφόρες ήταν διασκευασμένα αμερικάνικα αμάξια. Σήμερα ήδη δεν ισχύει αυτό. (Σε αργότερες εποχές θα θέλουν επεξηγηματική υποσημείωση και οι Κνίτες).

Info

Οι εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Πέμπτη 5 Μαρτίου και ώρα 20:30 στον χώρο του βιβλιοπωλείου Ιανός σε μια συνάντηση με τον Νίκο Δήμου με αφορμή το νέο του βιβλίο. 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Αλλόκοτος ελληνισμός

Αλλόκοτος ελληνισμός

Προδημοσίευση από το βιβλίο του Νικήτα Σινιόσογλου Αλλόκοτος ελληνισμός. Δοκίμιο για την οριακή εμπειρία των ιδεών, που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός...

Περνώντας από τοίχους

Περνώντας από τοίχους

Προδημοσίευση από την αυτοβιογραφία της Marina Abramović Περνώντας από τοίχους (μτφρ. Αφροδίτη Γεωργαλιού), που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Ροπή.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστό...

Και διηγώντας τα... να τρως

Και διηγώντας τα... να τρως

Προδημοσίευση από το βιβλίο της Μελίσσας Στοΐλη Και διηγώντας τα... να τρως, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κίχλη τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

Διαφήμιση
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ
Διαβάζοντας με τη Ναταλία Τσαλίκη

Διαβάζοντας με τη Ναταλία Τσαλίκη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός...

Λογοτεχνία της Υπέρβασης, της Έκστασης, του Θάλπους

Λογοτεχνία της Υπέρβασης, της Έκστασης, του Θάλπους

Για το μυθιστόρημα της Clarice Lispector Η ώρα του αστεριού (μτφρ. Μάριος Χατζηπροκοπίου, εκδ. Αντίποδες).

Του Γιώργου - Ίκαρου Μπαμπασάκη

Βεβα...

Νέο φεστιβάλ: Η Λογοτεχνία στον Κινηματογράφο

Νέο φεστιβάλ: Η Λογοτεχνία στον Κινηματογράφο

Adaptation Film Festival από τις 2-8 Φεβρουαρίου 2017 στον Κινηματογράφο «Μικρόκοσμος».

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Το νέο κινηματογραφικό φεστιβάλ, Ad...

Διαφήμιση

ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ

 

Ποια θεματική θα θέλατε να διαβάζετε συχνότερα;





ΒΡΕΙΤΕ ΜΑΣ ΚΙ ΕΔΩ

 

Network Social  RSS Facebook Twitter Youtube